SQL ni o'rganing
Qisqa va aniq darsliklar: tushuntirish, misol jadval, so'rov va natija. Har birining oxirida — o'zingiz yechadigan masalalar.
- SELECT asoslari
COALESCE va CASE — shartli qiymatlar
COALESCE birinchi NULL bo'lmagan qiymatni qaytaradi, CASE esa shart bo'yicha qiymat tanlaydi. Bo'sh maydonlarni to'ldirish, toifalarga ajratish va shartli sanashni misollar bilan ko'ramiz.
3 daqiqa o'qish18 oktabr 2026 - CTE & Recursive
CTE (WITH) — so'rovni bosqichlarga bo'lish
WITH yordamida so'rov ichida nomlangan vaqtinchalik natijalar yaratiladi. Ichma-ich subquery larni o'qiladigan bosqichlarga aylantirishni va bir nechta CTE ni zanjir qilishni ko'ramiz.
3 daqiqa o'qish18 oktabr 2026 - Agregatsiyalar
GROUP BY asoslari — guruhlab hisoblash
GROUP BY qatorlarni bir xil qiymat bo'yicha guruhlab, har bir guruh uchun COUNT, SUM, AVG hisoblaydi. SELECT dagi ustunlar qoidasini va COUNT(*) bilan COUNT(ustun) farqini ko'ramiz.
3 daqiqa o'qish18 oktabr 2026 - JOIN lar
INNER JOIN va LEFT JOIN farqi
INNER JOIN faqat ikkala jadvalda mosi bor qatorlarni qoldiradi, LEFT JOIN esa chap jadvalning hammasini saqlaydi. Buyurtmasiz mijozlarni topish misolida ko'ramiz.
3 daqiqa o'qish18 oktabr 2026 - SELECT asoslari
NULL bilan ishlash — nega = NULL ishlamaydi
NULL "qiymat yo'q" degani, shuning uchun = NULL hech qachon rost bo'lmaydi. IS NULL, uch qiymatli mantiq, NOT IN tuzog'i va agregatlardagi NULL ni misollar bilan ko'ramiz.
3 daqiqa o'qish18 oktabr 2026 - Window funksiyalar
ROW_NUMBER, RANK va DENSE_RANK farqi
Uchala window funksiya ham qatorlarni raqamlaydi, farq teng qiymatlarda chiqadi. Reyting, top-N va dublikatlarni o'chirish uchun qaysi biri kerakligini ko'ramiz.
3 daqiqa o'qish18 oktabr 2026 - Subquery lar
Subquery yoki JOIN — qachon qaysi biri
Ko'p vazifani ham subquery, ham JOIN bilan yechish mumkin. IN, EXISTS va JOIN natijalari qachon bir xil, qachon JOIN qatorlarni ko'paytirib yuborishini misol bilan ko'ramiz.
3 daqiqa o'qish18 oktabr 2026 - Agregatsiyalar
WHERE va HAVING farqi
WHERE qatorlarni guruhlashdan oldin, HAVING esa tayyor guruhlarni filtrlaydi. Qachon qaysi biri kerakligini va eng ko'p uchraydigan xatoni misol bilan ko'ramiz.
3 daqiqa o'qish18 oktabr 2026 - SELECT asoslari
SQL so'rovi qaysi tartibda bajariladi
SQL so'rovi SELECT dan emas, FROM dan boshlab bajariladi. Shu tartib nega WHERE da alias ishlamasligi, ORDER BY da esa ishlashini tushuntiradi.
7 daqiqa o'qish18 oktabr 2026